Tüm donanmalardaki savaş kruvazörleri, tıpkı
Birinci Dünya Savaşı' nda olduğu
gibi, İkinci Dünya Savaşı' nda da geleneksel savaş
gemilerine göre çok daha
fazla göreve çıktılar, çok daha fazla savaştılar
ve çok sayıda kayıplar verdiler.
Bu gemilerde çok sayıda denizci kaybedilmiştir.
Savaş kruvazörlerinin öyküsü
aslında İngiltere' de başlamış,
fakat Alman, Fransız, Japon, Amerikan ve Türk
donanmalarında devam etmiş ve son bulmuştur.
Savaş
kruvazörleri, aynen zırhlı savaş gemilerinde
olduğu gibi 8 ile 15 inç (203
ile 380 mm) arasında büyük çaplı top taşıyorlardı.
Hood, Renown
ve Repulse
adlı İngiliz savaş kruvazörleri en büyük
çaplı toplara sahiptiler. Birinci Dünya
Savaşı' nda görev yapan savaş
kruvazörlerinin tipik ağır topları
8 ile 12 inç
arasında değişiyordu. 17.250 tondan başlayan büyük
tonajlara ve 28 deniz mili
gibi oldukça yüksek hızlara sahiptiler. Örnek
verilecek olursa, Dretnot adlı
ilk
zırhlı savaş gemisinde 10 adet
12 inç çapında top vardı ve su taşırımı
15.000
ton kadardı. O dönemin bir çok zırhlı kruvazörü
ise genellikle 4 adet 9.2 inçlik
topa sahiptiler. Fakat savaş kruvazörlerinin en çarpıcı
özelliği, bütün bu üstün
özelliklerine karşılık, sadece kruvazör ateşine
karşı koyabilecek zırh kalınlığına
sahip olmalarıydı. Bu savaş kruvazörlerinin yüksek hız
için ödediği bedeldi.
Gerçekte, bu durum,
onların mucidi tarafından belirlenmiş
olan stratejinin, yani
yapım gereklerinin doğal sonucuydu. Savaş
kruvazörlerinden esas beklenen
şey, açık denizlerde kruvazör avcısı
olarak görev yapmalarıydı. Ticari
gemi
avına çıkmış bulunan düşman
kruvazörlerini bulmak ve imha etmek.. Benzer
şekilde gereğinde de ticari gemi avına
çıkabilmek ve eskortluk edebilmek de
yine bu gemilerin beklenen görevleri
arasında olacaktı. Fakat, son derece
yüksek hızları ve zırhlı savaş gemileri
kadar büyük çaplı top taşıyor olmaları,
bu
gemilerin etki sahasının kısa süre içinde
gelişmesine neden olmuştur. Savaş
kruvazörleri, Birinci Dünya Savaşı' nın
ilk yıllarında büyük savaş filolarının
kanat
gemileri olma, yüksek hızları ve ateş güçleriyle
düşman ana gemilerinin önünü
kesme ve ateş altında tutarak savaş hattının
düzenini sarsma gibi görevleri de
üstlenmek zorunda kaldılar.

İLK SAVAŞ KRUVAZÖRÜ HMS INVINCIBLE
SCAPA FLOW ' DA
Fakat bunlara karşılık
asla yapmamaları gereken şey,
ana savaş hatlarına
doğrudan intikal ederek düşman zırhlıları
ile karşı karşıya gelmekti.
Ama ne
var ki bu ölümcül hata her iki dünya
savaşında da ard arda tekrarlanacak ve
bir çok savaş kruvazörü binlerce
denizcisiyle birlikte imha edilecekti. Aslına
bakılacak olursa, Amiraller onların muazzam ateş
gücünün ve hızlarının büyük
çekiciliğine kapılıyor ve bu
gemileri ana savaş hatlarına sürmek
istiyordu. Bu
arada düşman mermilerinin fazla isabet
kaydedemeyeceği gibi aşırı iyimser
bir düşünceye saplanıyorlardı.
Fakat tarih, büyük çaplı top
mermilerinin, bu
gemilerin zayıf zırhlarına karşı
özel bir iştaha sahip olduklarını çok acımasız
bir
şekilde göstermiştir. Birinci Dünya
Savaşı' ndaki ünlü Skagerrak
(Jutland)
Deniz Savaşı' nda Amiral
Beatty komutasındaki üç İngiliz
savaş kruvazörü
havaya uçmuş, ve bir Alman savaş
kruvazörü de (SMS Lutzow)
harabeye
döndüğünden terkedilmişti. Diğer bir gemi, Derfflinger
ise ağır yaralar alarak
büyük güçlüklerle limana geri dönmeyi başarmıştı.
İkinci
Dünya Savaşı' nda ise, iki İngiliz savaş
kruvazörü daha battı. Bunların ilki
dünyanın gelmiş geçmiş en büyük ve güçlü
savaş kruvazörü olan ve Kraliyet
Donanması' nın sancak gemisi olan Hood
idi. Hood, 1941 yılının
Mayıs ayında,
Alman zırhlı savaş gemisi Bismarck
ile Danimarka Geçidi' nde giriştiği çatışma
sırasında havaya uçtu. Diğer bir savaş
kruvazörü olan HMS Repulse
ise Hint
Okyanusu' nda Japon torpido uçakları tarafından torpillenip
batırıldı.